(LHH TP.HCM) Ngày 18-5, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP.HCM tổ chức hội thảo về nâng cao tiềm lực khoa học và công nghệ trên địa bàn TP.HCM giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn 2050 phù hợp với các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội của Thành phố theo hướng hiện đại, công nghiệp hóa.
Hội thảo tập trung thảo luận các định hướng chiến lược nhằm phát triển TP. Hồ Chí Minh trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghiệp thông minh và kinh tế số hàng đầu cả nước.
Theo báo cáo đề dẫn của GS.TS. Nguyễn Văn Phước, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh (Liên hiệp Hội), sau hợp nhất Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh đang chuyển từ mô hình đô thị trung tâm truyền thống sang mô hình siêu vùng đô thị-công nghiệp-cảng biển có quy mô lớn nhất cả nước. Chiến lược của Thành phố Hồ Chí Minh (mới) là hình thành mô hình “siêu đô thị đổi mới sáng tạo-công nghiệp thông minh-cảng biển số-kinh tế xanh”. Đây là mô hình phát triển liên kết vùng dựa trên công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và quản trị thông minh nhằm tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế – xã hội.
Hội thảo bám sát tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Kế hoạch hành động của Thành ủy và UBND Thành phố giai đoạn 2026-2030. Hội thảo nhấn mạnh 3 mục tiêu cốt lõi:
Thứ nhất: Trao đổi đánh giá toàn diện thực trạng tiềm lực khoa học, công nghệ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của TP Hồ CHí Minh trong bối cảnh không gian phát triển mới;
Thứ hai: Định hướng tầm nhìn chiến lược, mục tiêu và các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao năng lực Khoa học công nghệ trong giai đoạn 2026-2030 tầm nhìn 2050;
Thứ ba: Kiến tạo diễn đàn 3 phương tiện giữa nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp. Tổ chức nghiên cứu hiến kế, đề xuất các công nghệ và sản phẩm chiến lược cho lãnh đạo Thành phố.
Phát biểu tại Hội thảo, GS.TS Nguyễn Văn Phước cho rằng, để thực hiện hóa các mục tiêu trên, trước hết cần xây dựng Trung tâm Điều hành số vùng TP. Hồ Chí Minh mới. Trung tâm này phải tích hợp toàn bộ dữ liệu về dân cư, đất đai, giao thông, logistics, cấp nước, môi trường, năng lượng, doanh nghiệp và đầu tư của TP. Hồ Chí Minh, Bà Rịa-Vũng Tàu và Bình Dương trên cùng một nền tảng số thống nhất. Đây sẽ là nền tảng cổt lõi cho điều hành thông minh, dự báo rủi ro và hoạch định chính sách theo thời gian thực.
Thứ hai, cần phát triển các cực đổi mới sáng tạo theo chức năng vùng. TP. Hồ Chí Minh cần tập trung vào AI, dữ liệu lớn, tài chính số, công nghệ y sinh và công nghệ đô thị. Khu vực Bình Dương (cũ) cần phát triển robot, tự động hóa, IoT công nghiệp, vật liệu mới và môi trường công nghiệp. Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) cần tập trung vào logistics số, cảng biển thông minh, công nghệ biển, năng lượng tái tạo và quan trắc môi trường biển.
Thứ ba, cần nâng cao năng lực nghiên cứu và phát triển nội sinh thông qua cơ chế đặt hàng nghiên cứu cho các vấn đề lớn của vùng như chống ngập, an ninh nguồn nước, logistics thông minh, cảng xanh, xử lý ô nhiễm công nghiệp… cần thúc đẩy mạnh thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát triển các sản phẩm công nghệ “Make in Vietnam”.
Thứ tư, TP. Hồ Chí Minh cần phát triển nguồn nhân lực khoa học – công nghệ chất lượng cao thông qua liên kết giữa Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh, các trường đại học, viện nghiên cứu, khu công nghệ cao và doanh nghiệp lớn. Đào tạo nhân lực cần tập trung vào các lĩnh vực chiến lược như AI, dữ liệu, bán dẫn, tự động hóa, công nghệ môi trường…
Theo các chuyên gia, nâng cao tiềm lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo không còn là nhiệm vụ riêng lẻ của ngành Khoa học công nghệ mà là chương trình hành động tổng lực của toàn bộ hệ thống chính trị thành phố. Khi các giải pháp về thể chế, hạ tầng số liên vùng, nguồn nhân lực chất lượng cao và dòng vốn doanh nghiệp được tích hợp đồng bộ, TP. Hồ Chí Minh hoàn toàn có thể chuyển hóa lợi thế không gian siêu vùng mới thành động lực kinh tế tri thức mạnh mẽ, xứng đáng là đầu tàu phát triển vững chắc của cả nước trong kỷ nguyên mới.
Tin: Lê Thúy, ảnh: Bích Ty