(LHH – TP.HCM) – Nhiệm kỳ vừa qua là một chặng đường ghi dấu những bước tiến quan trọng của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh (Liên hiệp Hội). Liên hiệp Hội đã khẳng định vững chắc vai trò là ngôi nhà chung của đội ngũ trí thức, là cầu nối tin cậy giữa Đảng, Nhà nước với các nhà khoa học. Những thành tựu đạt được không chỉ là con số mà là minh chứng cho sự nỗ lực bền bỉ đưa khoa học công nghệ vào phục vụ đời sống và góp phần thúc đẩy kinh tế-xã hội phát triển bền vững.
Dấu ấn nhiệm kỳ
Nhiệm kỳ 2019–2025 với dấu ấn đặc biệt là việc hợp nhất tổ chức của Liên hiệp hội Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Bà Ria-Vũng Tàu, tạo nên một Liên hiệp Hội có quy mô lớn với 49 hội thành viên, 14 đơn vị trực thuộc và thành viên (khoảng 70.000 hội viên). Đây là một nguồn lực trí tuệ to lớn, phản ánh sức mạnh tổng hợp của đội ngũ trí thức đa ngành, đa lĩnh vực, có khả năng đóng góp trực tiếp vào các vấn đề chiến lược của Thành phố.
Trong nhiệm kỳ qua, Liên hiệp Hội và các Hội thành viên đặc biệt chú trọng công tác phổ biến, quán triệt các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà Nước dưới các hình thức: Tổ chức hội nghị quán triệt và triển khai, tổ chức các tọa đàm, hội thảo chuyên đề, viết bài tuyên truyền trên website của Liên hiệp Hội và đăng trên các báo, tạp chí…Đồng thời tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo, tọa đàm khoa học góp ý xây dựng vào dự thảo các Văn kiện của Đảng, các bộ luật của Nhà nước và các chương trình, dự án pháp triển kinh tế – xã hội, văn hóa của Thành phố; đồng thời, hình thành “Mạng lưới chuyên gia” đa ngành, đa lĩnh vực và giới thiệu, đưa các chuyên gia tham gia vào công tác tư vấn, giám định và phản biện xã hội….
Đặc biệt, dấu ấn lịch sử đầy tự hào trong nhiệm kỳ 2019 – 2025 là việc lần đầu tiên Liên hiệp Hội TP. Hồ Chí Minh tổ chức Tôn vinh 50 nhà khoa học trong nhiều lĩnh vực: y tế, giáo dục – đào tạo, môi trường, giao thông, sinh học và công nghệ sinh học, văn hóa, xã hội…với danh hiệu “Trí thức khoa học và công nghệ tiêu biểu Liên hiệp Hội TP.HCM”. Hoạt động này không chỉ khích lệ, ghi nhận và vinh danh các cá nhân có nhiều đóng góp tiêu biểu, xuất sắc vào sự nghiệp phát triển kinh tế – xã hội, khoa học – công nghệ; mà còn khẳng định vai trò của đội ngũ trí thức trong kỷ nguyên mới, phát triển kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế.
Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội đã đạt được những kết quả nổi bật. Hàng trăm hội thảo, tọa đàm khoa học được tổ chức; hàng chục chương trình, dự án lớn của Thành phố được phản biện với chất lượng cao. Đặc biệt, Liên hiệp Hội đã tham gia phản biện gần 100 dự án quan trọng, tổ chức hàng trăm cuộc khảo sát và đóng góp hàng ngàn ý kiến chuyên gia, góp phần nâng cao chất lượng chính sách và hiệu quả quản lý nhà nước.
Truyền thông và phổ biến kiến thức là nhiệm vụ và là công cụ sắc bén để phổ biến và trao truyền tri thức. Liên hiệp Hội và các Hội thành viên đã tích cực triển khai nhiệm vụ này. Liên hiệp Hội đã tổ chức thực hiện 25 chương trình phổ biến kiến thức có hiệu quả. Trang website của Liên hiệp Hội và các trang website của các Hội thành viên thường xuyên đăng tải các thành tựu mới về khoa học – công nghệ ở trong và ngoài nước.
Hằng năm, Liên hiệp Hội đã hỗ trợ cho các Hội thành viên và các nhà khoa học thực hiện các “dự án nghiên cứu quy mô nhỏ” và “in sách chuyên sâu”. Kết quả, giai đoạn 2020 – 2025, đã thực hiện nghiệm thu xong 13 dự án và xuất bản được 21 đầu sách.
Một dấu ấn nổi bật khác, Phong trào Sáng tạo khoa học – kỹ thuật lan tỏa mạnh mẽ trên toàn Thành phố. Phong trào Sáng tạo khoa học công nghệ không chỉ phản ánh sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo Thành phố, mà còn thể hiện đức tính cần cù, trí tuệ thông minh, năng lực sáng tạo của con người Thành phố đối với sự phát triển khoa học – công nghệ, văn hóa và giáo dục – đào tạo ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Cuộc thi Sáng tạo Thanh Thiếu niên Nhi đồng được duy trì liên tục hằng năm tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu và tỉnh Bình Dương (cũ). Trong giai đoạn trước sát nhập, cuộc thi đã thu hút được 3.951 sản phẩm, giải pháp dự thi; trong đó có 934 sản phẩm, giải pháp đoạt giải cấp tỉnh và 20 sản phẩm, giải pháp đoạt giải cuộc thi toàn quốc.
Hội thi Sáng tạo kỹ thuật được tổ chức 2 năm/ lần, thu hút hàng trăm hồ sơ giải pháp tham dự mỗi kỳ. Kết quả đã có 438 giải pháp đạt giải; trong đó: Thành phố Hồ Chí Minh: 60 giải pháp; tỉnh Bình Dương: 167 giải pháp; tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu: 211 giải pháp. Nhiều công trình được lựa chọn tham dự, đạt Giải thưởng Sáng tạo Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Vifotec) và được ghi danh trong Sách vàng Sáng tạo Việt Nam.
Giải thưởng Sáng tạo tại Thành phố Hồ Chí Minh được duy trì 2 năm/lần, với vai trò là Thư ký phụ trách lĩnh vực khoa học kỹ thuật, Liên hiệp Hội Thành phố Hồ Chí Minh đã tiếp nhận được 152 công trình, giải pháp (công trình) tham dự Giải thưởng, với 6 chuyên ngành. Kết quả Giải thưởng trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật (do Liên hiệp Hội phụ trách) có: 39 công trình đạt giải; trong đó: 3 giải Nhất, 14 giải Nhì, 22 giải Ba.
Trong hợp tác trong nước và quốc tế: Liên hiệp Hội đã xây dựng và thường xuyên duy trì mối quan hệ chặt chẽ công tác giữa Liên hiệp Hội với các Hội thành viên và các đơn vị trực thuộc; giữa Liên hiệp Hội với các Sở, ban, ngành địa phương và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam địa phương; giữa Liên hiệp Hội với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và các cơ quan Trung ương, địa phương (Ban Tuyên giáo và Dân vận địa phương; các Trường Đại học, Viện nghiên cứu, Trung tâm,,…). Đồng thời, tăng cường ký kết hợp tác nhiều mặt, nhất là trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, tư vấn, phản biện và giám định xã hội, trao đổi kinh nghiệm xây dựng và hoạt động hội với các Liên hiệp Hội địa phương.
Không chỉ dừng lại ở nghiên cứu và phản biện, Liên hiệp Hội còn thể hiện rõ vai trò góp sức an sinh xã hội sâu sắc. Tổng giá trị các hoạt động an sinh xã hội trong nhiệm kỳ đạt trên 241 tỷ đồng, góp phần thiết thực vào công tác giảm nghèo, chăm lo đời sống nhân dân, phòng chống dịch bệnh và hỗ trợ cộng đồng… Đặc biệt là, một số Hội đã hình thành các Quỹ học bổng và Giải thưởng rất có ý nghĩa, không chỉ tri ân, tôn vinh các nhà trí thức tiêu biểu, mà còn trao truyền tri thức và khích lệ lớp trẻ: Hội Hóa học có học bổng và giải thưởng Lê Văn Thới; Hội Nước và Môi trường có Quỹ học bổng Lâm Minh Triết; Hiệp hội Y học có Quỹ học bổng Dương Quang Trung và học bổng Nguyễn Văn Hưởng; Hội Nữ trí thức có học bổng “Vì nữ sinh vượt khó, học giỏi”.
Với những đóng góp to lớn và bền bỉ cho sự phát triển của Thành phố mang tên Bác, Liên hiệp Hội đã vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, 01 Cờ thi đua Chính phủ và 01 Cờ thi đua xuất sắc của Liên hiệp Hội Việt Nam.
Khát vọng vươn lên
Bước vào Nhiệm kỳ 2026 – 2031, Liên hiệp Hội xác định đây không chỉ là sự tiếp nối mà phải là giai đoạn đột phá mạnh mẽ, đưa tổ chức vươn mình trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.
Trọng tâm của giai đoạn này là kiến tạo hệ sinh thái “Cơ sở dữ liệu Trí thức số”, số hóa dữ liệu chuyên gia để kết nối và điều phối nguồn lực trí tuệ tức thời, đặc biệt ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cốt lõi như AI, Chip bán dẫn, IoT, Big Data và Công nghệ sinh học.
Nhằm nâng cao chất lượng phục vụ và đóng góp cho sự phát triển của Thành phố, Liên hiệp Hội sẽ đẩy mạnh xu hướng “Phản biện xanh” và tiên phong thí điểm “Nền tảng tư vấn phản biện trực tuyến”. Bên cạnh đó, chuyển đổi số không chỉ giúp tối ưu quy trình làm việc mà còn đảm bảo mọi chính sách, dự án phát triển kinh tế – xã hội đều được thẩm định sâu sắc về tính bền vững và hiệu quả môi trường, đáp ứng kỳ vọng về một đô thị thông minh và hiện đại
Đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2026 – 2031) là dịp để khơi dậy khát vọng cống hiến, tinh thần trách nhiệm và ý chí đổi mới của đội ngũ trí thức. Toàn thể cán bộ, hội viên, người lao động phát huy tinh thần tiên phong, sáng tạo, trách nhiệm; biến tri thức thành hành động, biến ý tưởng thành giá trị, cùng chung tay xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực Với phương châm “Đoàn kết – Trí tuệ – Đổi mới – Phát triển”;
Liên hiệp Hội quyết tâm vươn lên tầm cao mới, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển nhanh và bền vững của Thành phố Hồ Chí Minh và cả nước, góp phần đưa các quyết sách về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo của Nghị quyết của Đại Hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đi vào cuộc sống.
Một số hình ảnh
Tổng hợp: Lê Thúy, Bích Ty
